نزاع خان گیلان و شاه عباس صفوی

«خان گیلان» را نخستین رمان از نویسنده ای گیلانی می دانند. یعنی پیش از این کتاب، هیچ یک از نویسندگان گیلانی «رمان» ننوشته بود. رمان «خان گیلان» را محمدعلی صفاری در سال 1310 نوشته است. صفاری در 1277 در لاهیجان متولد شد و پس از تحصیلات ابتدایی در گیلان، در «مدرسه ایران و آلمان» تهران ادامه تحصیل داد و قبل از جنگ جهانی اول به روسیه و سپس به فرانسه رفت و از دانشکده نظامی فارغ التحصیل شد و بعد هم به ایران برگشت و به استخدام ارتش رضاشاه درآمد. «خان گیلان» رمانی تاریخی و عاشقانه است که به ماجرای تقابل «کارکیا خان احمد» و شاه عباس می پردازد. کارکیاخان احمد، آخرین فرمانروای مستقل گیلان تا پیش از تحقق تام وتمام حاکمیت صفویه بود. اگرچه خان گیلان در مواجهه با حکام صفوی اهل مراعات بود، اما وی را استقلال و حاکمیتی بود که صفویه را خوش نمی آمد. با این حال شاه عباس هم احترام او را داشت؛ چراکه علاوه بر اقتدار و اعتبار کارکیاخان احمد در شمال ایران، همسر وی نیز جزو خویشاوندان شاه عباس بود. جنبه تاریخی رمان، زوال تدریجی اقتدار خان گیلان و تحقق حاکمیت صفویه در گیلان آن روزگار را روایت می کند. اما در ...